Nhạc nhẽo

Các nhà soạn nhạc nữ ở đâu?

Cho dù Lady Gaga vừa nhận được giải Quả Cầu Vàng cho ca khúc nhạc phim xuất sắc nhất, điều đó cũng không có nghĩa rằng những người phụ nữ theo đuổi âm nhạc được đối xử công bằng trong hệ thống công nghiệp điện ảnh của Hollywood. Thậm chí ngay cả trong một năm 2018 với sự nóng lên của chủ đề nữ quyền, câu chuyện về sự vắng bóng của các nhà soạn nhạc nữ bị gạt ra cũng không thể thành tâm điểm truyền thông.

Cả 5 nhà soạn nhạc của các tác phẩm có mặt trong danh sách đề cử nhạc nền xuất sắc tại giải Quả Cầu Vàng năm nay – bao hồm A Quiet Place, First Man, Isle of Dogs, Black Panther và Mary Poppin Returns – đều là nam giới.

Phụ nữ giống như một dân tộc thiểu số trong lĩnh vực sản xuất nhạc nền cho phim. Điều đó không phải chuyện mới. Khi nghĩ tới hình mẫu một nhà soạn nhạc điện ảnh, bạn sẽ ngay lập tức nghĩ đến Hans Zimmer, John Williams, Ennio Morricone, Henry Mancini. Mỗi người một vẻ Zimmer hiện đại, Williams truyền thống, Morricone buồn bã, Mancini chân thật, nhưng điểm chung là, họ đều là những người người đàn ông.

Ngay cả trong các bộ phim về nữ anh hùng cứu thế giới thì cô vẫn phải hành động trên nền nhạc của một người nam giới. Năm nay, Hans Zimmer được mời làm nhà soạn nhạc cho Wonder Woman 1984, phần tiếp theo của bom tấn Wonder Woman. Còn Harry Gregson-Williams sẽ đảm nhiệm phần âm nhạc cho Mulan.

Theo một nghiên cứu năm 2018 của trường đại học Nam California về top 100 bộ phim đứng đầu bảng xếp hạng doanh thu hàng năm từ 2007-2017, số các nhà soạn nhạc nữ trong các đoàn làm phim đó chỉ là 16, so với con số khoảng 1200 nhà soạn nhạc nam.

Còn tại giải thưởng Oscar năm ngoái, danh sách rút gọn của hạng mục nhạc nền gồm 141 cái tên nhưng chỉ có vỏn vẻn 5 người là nữ. Song, nếu nhìn toàn bộ lịch sử 81 năm của giải thưởng này, sẽ chẳng có ai thấy điều đó đáng ngạc nhiên. Vì trước nay mới có đúng 7 lần các nhà soạn nhạc nữ được đề cử mà thôi, và 2 người duy nhất nhận được tượng vàng là Rachel Portman và Anne Dudley.

Câu hỏi nhiều người đặt ra là: các nhà soạn nhạc nữ đã đi đâu?

Họ chẳng đi đâu cả, họ chỉ không được nhìn nhận.

Khi điện ảnh mới ra đời vào thế kỷ 19, đó tình cờ trùng với khoảng thời gian một thế hệ nhà soạn nhạc nữ trỗi dậy. Không ít các bộ phim câm thời kì đầu được trình chiếu trên nền các bản nhạc do nữ giới sáng tác, nhưng đa phần những tác giả đó đều đề nghệ danh để che giấu giới tính thật của mình.

Một trong những nhà soạn nhạc nữ đầu tiên trong điện ảnh được “nhớ mặt đặt tên” là Germaine Tailleferre, tác giả một số lượng đồ sộ các bản nhạc phim.

Theo thời gian, phụ nữ ngày càng dấn thân nhiều hơn vào việc sáng tác nhạc phim. Hãy nhớ rằng nhạc của The Gladiator, Apocalypse Now, The Shining đều có sự nhúng tay của phái nữ. Nhưng như nhà soạn nhạc Penka Kouneva, người từng tham gia làm nhạc cho The Picture of Dorian Gray, chia sẻ, vẫn rất ít người tin tưởng giao các tác phẩm lớn cho họ. Bởi kể từ John Williams, nhạc phim thường được thu âm với cả một dàn nhạc lớn, nhưng phụ nữ rất khó để có kinh nghiệm điều khiển một dàn nhạc như vậy.

Dẫu vậy, cũng có những tiến triển khả quan đang diễn ra, dù chậm chạp. Những năm qua, một số tác phẩm gây tiếng vang như Mudbound, Jackie đã mạnh dạn lựa chọn các nhà soạn nhạc nữ. Và vào năm 2019, lần đầu tiên một phụ nữ sẽ làm nhạc cho phim của Marvel. Sự thay đổi khi đến từ những thương hiệu lớn như Marvel hẳn sẽ thúc đẩy khoảng cách giữa nam và nữ trong lĩnh vực này thu hẹp nhanh hơn.

Hiền Trang

[Bài viết đã đăng trên báo Tuổi Trẻ]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *